Astana formatındaki Suriye konulu yüksek düzeyli toplantıların yirmincisi 20-21 Haziran 2023 tarihlerinde Astana’da düzenlenmiştir. Ülkemiz toplantıda Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Burak Akçapar başkanlığındaki bir heyetle temsil edilmiştir.

Toplantıda sahadaki durum ve terörizmle mücadele, bölgesel gelişmeler, siyasi süreç, geri dönüşler ile insani yardım konuları ele alınmış; toplantı sonunda mutad olduğu üzere Ortak Bildiri yayınlanmıştır.

Ortak Bildiri’de taraflar, Suriye’nin siyasi birliği ve toprak bütünlüğüne yönelik güçlü taahhütlerine, Astana Süreci'nin Suriye meselesinin barışçı çözümünde öncü rolüne vurgu yapmış, sınır ötesi saldırılar ve sızmalar dahil olmak üzere, komşu ülkelerin ulusal güvenliğini tehdit eden ayrılıkçı gündemlere karşı mücadeledeki kararlılıklarını kaydetmişlerdir.

Taraflar, Suriye’de faaliyet gösteren terör örgütlerinin farklı isimler ve uzantılar altında artan varlığı ve saldırılarını kınamış, terörle mücadele bahanesiyle hayata geçirilmeye çalışılan gayrı meşru, sözde “öz yönetim” teşebbüslerinin kabul edilemez olduğunu kaydetmiş, Suriye’nin kuzey doğusundaki ayrılıkçı yapının ihlallerini kınamış, bu girişimler dahil olmak üzere terör oluşumlarını destekleyen ülkelerin eylemlerinden duyulan rahatsızlığı ifade etmişlerdir. Suriye’nin kuzeyine ve ayrıca İdlip’e ilişkin tüm düzenlemelerin fiilen uygulanmasının önemine dikkat çekmişlerdir.

Taraflar, BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararı uyarınca, Suriye ihtilafında siyasi çözüm sürecinin ilerletilmesine bağlılıklarını teyit etmiş, bu çerçevede, Anayasa Komitesi’nin müteakip turunun biran evvel gerçekleştirilmesi hususunda çağrıda bulunmuşlardır.

Taraflar, 6 Şubat depremlerinin yarattığı ağırlaşan insani durumdan duyulan endişeyi dile getirerek, insani yardımların Suriye’nin bütününe yönelik olarak kesintisiz bir şekilde sürdürülmesinin önemini vurgulamış, bu bağlamda BM sınır ötesi mekanizmasına ilişkin 2672 sayılı BMGK kararı temelinde insani yardımların artırılarak devamının önemine vurgu yapmışlardır.

Taraflar, Suriyelilerin ülkelerine güvenli, gönüllü ve onurlu geri dönüşlerinin sağlanması için Suriye içinde gerekli koşulların oluşturulmasının ve bu dönüşlerin kolaylaştırılmasının gerekliliğini kaydetmişlerdir.

Toplantı vesilesiyle, Astana Süreci’nin gözlemci üyeleri ve BM kuruluşları ile ikili görüşmeler de yapılmıştır.